Herfsttocht

Het komende jaar wandel ik om geld in te zamelen voor de kinderen van Brazilië.

Op zaterdag 8 oktober toog ik opgetogen naar het Drentse dorp Anloo. Het dorp Anloo is landelijk gelegen in het “Stroomdallandschap van de Drentse Aa“, bovenop de Hondsrug, en tussen het Evertsbos en het historisch rijke Kniphorstbos, het enige archeologisch reservaat van Nederland. De agrarische sfeer is in de loop der jaren in tact gebleven, maar het aantal actieve agrariërs is de laatste decennia behoorlijk terug gelopen.  Wij starten om ongeveer half 10 onze wandeling vanuit het plaatselijk café, waar we eerst nog een kopje koffie drinken. We lopen langs de kerk en gaan direct het dorp uit. We bevinden ons gelijk tussen de essen waar koeien loeien en paarden staan te grazen. We wandelen over lanen en paden, door de weide en over de heide totdat we bij het dorpje Gasteren zijn. Een klein dorp met een flitspaal, waar we snel doorheen lopen.

Wanneer we het dorp uitgaan komen we in de Gasterse Duinen. De Gasterse Duinen is een natuurgebied dat uit zandruggen en veenkommen bestaat. Na dit mooie stukje doorkruist te hebben, zijn we weer terug in Anloo. Het startpunt is nu ons rustpunt. Hier zitten ook een paar lopers van mijn wandelvereniging. Zij hebben er 10 kilometer opzitten, ik heb al 15 kilometer gelopen. Na een kwartiertje rust en een sanitaire stop stap ik weer op. Nu gaan we naar het zuiden, het Evertsbos in. 

Officieel heet het ‘Boswachterij Anloo’ en is eigendom van Staatsbosbeheer die de 160 hectare in 1972 in handen kreeg. Daarvoor was het in handen van de familie Everts. In 1914 werd het eerste bos geplant op grond die de heer D.E. Everts stukje bij beetje aangekocht had. Het Evertsbos kenmerkt zich nu, 100 jaar later, door grote variatie in de begroeiing en aanplanting, hoofdzakelijk bestaande uit lariks, fijnspar, grove den en beuk, met lanen van voornamelijk Amerikaanse eik en afgewisseld met vennen en heidevelden. Het Evertsbos herbergt veel historische sporen uit allerlei tijden, waaronder enkele grafheuvels en een hunebed. Het landschap in de boswachterij is kleinschalig en afwisselend. Er zijn lanen en houtsingels aangelegd, waartussen gemengd bos groeit. In de boswachterij zijn in de loop der tijd een aantal uitheemse bomen aangeplant, zoals de mammoetbomen (Sequoiadendron giganteum), waarvan voor het eerst drie stuks werden aangeplant in 1926. Inmiddels zijn er 25 stuks mammoetbomen, die zich verspreid tussen de inheemse bomen bevinden.

Ook komen we bij het Pinetum Ter Borgh, dat ingericht is als naaldbomentuin. Het is een gespecialiseerd arboretum waarin ongeveer 500 uitheemse en gekweekte coniferen staan. Het pinetum is aangelegd in 1953.

Het pinetum is ontstaan op initiatief van E. Everts en zijn drie zusters – hun vader had ook de omringende bossen geplant. Aanvankelijk was het pinetum 1,9 ha groot. Naar een ontwerp van Ger Bootsman (de voormalige beheerder van pinetum Blijdenstein te Hilversum) werd een omvangrijke collectie coniferen aangeplant. Van de meeste bomen of struiken werd slechts één exemplaar geplant. Het pinetum wordt sinds 1972 beheerd door de ‘Stichting Pinetum ter Borgh’. In 1993 werd het pinetum uitgebreid met 0,3 ha. Ook deze uitbreiding is gemaakt naar een ontwerp van de heer Bootsman. Om de uitbreiding te realiseren werd een stuk grond van Staatsbosbeheer gekocht. In 1993 werd ook de gedenksteen bij de ingang geplant: een gespleten zwerfkei met de namen van Everts en zijn zusters.

Het pinetum is een aantrekkelijk park aan de rand van de boswachterij, waarin zich overigens ook nog een aantal exotische naaldbomen bevindt, zoals mammoetbomen (Sequoiadendron giganteum), Japanse ceders (Cryptomeria japonica) en Watercipressen (Metasequoia glyptostroboides). Het pinetum is vrij toegankelijk voor het publiek. Men wordt verzocht een kleine financiële bijdrage aan de stichting te leveren. Klik hier voor meer informatie over het pinetum.

Nadat we hier doorheen gelopen zijn komen we uit in het plaatsje Eext, maar laten we het ook direct weer achter ons. We lopen onder de snelweg door en gaan de bossen weer in. Na een stuk heideveld komen we op een zandweg uit dat naar Anloo leidt. In de verte zien we de toren van de Magnus-kerk al weer opdoemen.

Op de plaats van de Magnuskerk wordt al sinds de 9e eeuw het evangelie verkondigd. Opgravingen door prof. dr. A.E. van Giffen hebben aangetoond dat het huidige schip een aantal houten voorgangers heeft gehad, die vermoedelijk in de 9e en 10e eeuw zijn gebouwd.

In de middeleeuwen was Anloo de hoofdplaats van het dingspil Oostermoer. De kerk van Anloo was de moederkerk van Oostermoer, dat zich uitstrekte van Zuidlaren tot en met Borger. De kerk dankt haar naam aan Magnus, bisschop van Trani (Italië). De bisschop werd na zijn marteldood heilig verklaard. Zijn sterfdag wordt op 19 augustus herdacht. Tot de hervorming, die in Drenthe in 1598 werd doorgevoerd, was de kerk van Anloo een katholieke kerk. De kerk was oorspronkelijk een eigenkerk van de aartsbisschop van Utrecht, die hier recht sprak. Later werden er in deze kerk zittingen gehouden van de Etstoel het hoogste Drentse rechtscollege.  Op de muren zijn 13e-eeuwse fresco’s met voorstellingen uit het leven van Maria: de Annunciatie, de Visitatie, de geboorte van Christus en de Vlucht naar Egypyte.

De eerste hervormde predikant was Lambertus Leving, een bekeerde priester. Leving hield het echter niet lang vol; hij wil zich op 10 mei 1598 laten ‘omscholen’ tot hervormd predikant, maar op 12 augustus maakt hij duidelijk dat hij toch geen hervormd predikant wil worden….

Omdat het kerkgebouw van steen was en ruimte bood aan grotere gezelschappen, zetelde er in de middeleeuwen ook de rechtbank. Het Drentse gerechtshof in vroeger eeuwen heette de Etstoel die drie keer per jaar bijeen kwam; twee keer in Rolde, maar op de dag van Sint Magnus in de kerk van Anloo. Sinds 1987 wordt elk jaar zo’n rechtszitting van de Etstoel nagespeeld op de derde zaterdag van augustus.

We lopen het dorp binnen en zien al direct ons eindpunt. We hebben genoten van onze wandeling en ik hoop u met ons.
Klik hier voor een fotoreportage